|
 |
|
 |
|
daar zit een mooie aan te komen!
|
Meer weten over de ruiterbogen?
neem een kijkje in onze webshop!
|
De Maciejowskiboog
DE MACIEJOWSKI BOOG
In 1337 vond de eerste veldslag van de honderdjarige oorlog plaats bij Cadzand. Hier deden de Engelse oorlogsbogen (ze zijn pas later longbows gaan heten) hun intrede op het vasteland van Europa, en de komende 78 jaar, tot en met de befaamde slag van Azincourt, vierde de oorlogsbogen hoogtij. Alhoewel oorlogsbogen prachtige bogen zijn, en het een geweldige ervaring is om er mee leren om te gaan, hebben die 78 jaren een behoorlijke stempel gedrukt op de hedendaagse impressie van het middeleeuwse gebruik van bogen. Maar de middeleeuwen duurde wat langer dan 78 jaartjes. Natuurlijk het lijkt allemaal lang geleden en daardoor een pot nat, maar stelt u zich nou eens voor dat men over een paar honderd jaar droogjes constateert dat er tussen 1911 en 2011 niet zo’n heel groot verschil is, is dat nou echt een reële opmerking?
Oftewel, er zijn ook andere boogtradities in middeleeuws Europa, waaronder de boog die men kan classificeren als oosterse ruiterbogen, zoals, bijvoorbeeld, de Maciejowski boog. Er wordt wel eens beweerd dat de ruiterbogen uitsluitend in het zuiden en oosten gebruikt werd, vanwege het klimaat, in het koude noorden zou het immers te vochtig zijn voor de lijm. Men vergeet daarbij echter een aantal dingen. Ten eerste waren veel van de kruisbogen in de vroege middeleeuwen ook zogenaamde ‘composite’ bogen, oftewel bogen die bestaan uit verschillende aan elkaar gelijmde onderdelen, dit weten we omdat we bouwinstructies hebben en bestellijstjes van wapenmeesters. En die kruisbogen werden wel in het noorden gebruikt terwijl ze even kwetsbaar zijn voor het klimaat. En in het kwetsbare zit het hem nou juist een stukje ‘onbegrip’.
Als wij vandaag de dag een boog kopen is dat een investering, waarmee we uiting geven aan bewondering voor de unieke eigenschap van ambachtelijk gebouwde voorwerpen (in een wereld vol zielloos plastic), en natuurlijk ook om zelf te ervaren hoe het is om aan een oeroude traditie mee te doen, zelfs een meesterschutter worden als we de vaardigheden onder de knie krijgen. Vanzelfsprekend gaan we daarom uiterst voorzichtig om met onze nieuwe boog, deze krijgt een beschermend jasje, een horizontale droge opbergplek, af en toe een vers laagje was, vaak zelfs een naam. Voor de middeleeuwer, echter, was de boog een gebruiksvoorwerp. Uiteraard ging die slijten, werd de lijm uiteindelijk aangetast door het klimaat, of waren je pijlen op en gebruikte je de boog om paarden te laten struikelen (Guldensporenslag). In dat geval verving je de boog voor een andere, en daar was de logistiek dan ook op ingesteld.
De Romeinen, bijvoorbeeld, hadden het Eerste Cohort van Hamiaanse Schutters (Cohors I Hamiorum Sagittariorum) gelegerd bij de Muur van Hadrian, in het noorden van Brittannië, een behoorlijk vochtige en tochtige standplaats. Om de ruiterbogen die hieraan bezweken te vervangen, zonder ze helemaal uit Syrië te hoeven halen, was er een “fabricae” in de buurt van Pavia gebouwd, waar de bogen gefabriceerd werden. Overigens, de boog werd ‘waterdicht’ gemaakt door er boomschors omheen te wikkelen en deze met lak te bewerken, zulke rare jongens waren die Romeinen ook niet altijd. De Mongoolse bereden strijders, die van Japan tot Wenen een geduchte reputatie wisten neer te zetten, dienden op campagne minimaal zestig pijlen mee te nemen, en niet minder dan 3 tot 4 bogen. Door de enorme omvang van hun rijk kon een campagne, in bijvoorbeeld Europa, best wel een tijd duren, en uit de hoeveelheid bogen die een bereden strijder diende mee te nemen blijkt ook weer dat men rekende op slijtage. De Moren in Spanje, redelijk geduchte schutters, werden net als de Romeinen door massaproductie voorzien van wapens. De beroemde fabrieken in Cordoba in Andalusië, zouden niet minder dan 1.000 bogen en 20.000 pijlen per maand hebben geproduceerd.
Zo zien we de ruiterbogen op tal van plaatsen in Middeleeuws Europa terug. Zo had niemand minder dan Richard Leeuwenhart, Koning van Engeland, in navolging van zijn vader Hendrik de Tweede overigens, bereden Saraceense schutters meegenomen uit het heilige land. Hij had er 120 in dienst en gebruikte deze tijdens zijn campagne om het Normandië terug te veroveren (1195-1199). Mogelijkerwijs was dit ook de oorsprong van Peter de Saraceen, bogenbouwer in Engeland die in dienst was van Koning Jan. De Maciejowski Bijbel, gemaakt in opdracht van Koning Lodewijk IX van Frankrijk, bevat veel beelden van middeleeuws wapentuig, waaronder meerdere malen de ruiterboog, de suggestie is dat dit wapen geen zeldzaamheid is, maar een vast onderdeel van de Franse strijdkrachten, daar alle andere afbeeldingen, alhoewel ze Bijbelverhalen moeten voorstellen, een gedetailleerd overzicht bieden van Franse militaire middelen in de dertiende eeuw. Kan dit? Fransen met ruiterbogen? Zelfs bereden schutters? Jazeker, want de jongere broer van Lodewijk, Charles van Anjou, versloeg in 1266 het Roomse Rijk in Italië, en nam bezit van, o.a. het voormalige Normandische koninkrijk van Sicilië en Napels. De Normandiërs hadden deze bezittingen in de 11de eeuw veroverd op de Saracenen, en waren tot een opmerkelijke vorm van culturele en militaire integratie gekomen. In de 13de eeuw bestond deze nog steeds, getuige het stadje Lucera waar zo’n 60,000 moslims woonden, waarvan er duizenden als schutters in dienst werden gesteld van, respectievelijk, de Normandische, Roomse en Franse leenheren. Tevens was er in Lucera een wapenfabriek waar o.a. bogen gebouwd werden. Toen Charles van Anjou Lucera in bezit kreeg is er specifiek melding gemaakt van de schatkamers van Kasteel Lucera, die tot de nok toe gevuld waren met ruiterbogen. Helaas kreeg zijn zoon Charles II van Napels, het te benauwd door de aanwezigheid van zoveel moslims, en liet hij in 1300 de stad veroveren en de moslims doden of verjagen, waardoor er een einde kwam aan een unieke periode in de Franse geschiedenis, waarin zij over bogen en schutters bezaten die de Engelse boogschutters, die tientallen jaren later Frankrijk teisterden, echt waar voor hun geld hadden kunnen geven.
Mocht u geen genoeg kunnen krijgen van de historische achtergrond, ga dan gerust even bij de balie vragen of wij u onderzoeksstukken kunnen toezenden per e-mail. Hierin worden ook de bronnen vermeld van de bovenstaande informatie.
Fairbow wenst u verder een plezierige dag toe, mogen uw pijlen zuiver vliegen en altijd hun doel treffen!
|
|
|
 |
|
 |
|
|
